นโยบาย Cookie

เว็บไซต์นี้มีการจัดเก็บคุกกี้ (Cookies) เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ท่าน การใช้งานเว็บไซต์นี้เป็นการยอมรับข้อกำหนดและยินยอมให้เราจัดเก็บคุ้กกี้ตามนโยบายที่แจ้งในเบื้องต้น

เมนู

PKRU ออกแบบ “วิชาพัฒนาตน” เพาะเมล็ดพันธุ์จิตอาสาให้นักศึกษา

  • ต.ค. 28, 2564
  • 790
244449445 6501323103241499 477941839621746175 n
 
Key Message : รายวิชาการพัฒนาตน Self Development มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
 
-รายวิชาแรกของ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต (PKRU) ที่ไม่ได้ขึ้นตรงโดยหลักสูตรและคณะ แต่รับผิดชอบโดย “กองพัฒนานักศึกษา
 
-มีการนำหลักจิตตปัญญา ถ่ายทอดให้นักศึกษา ฝึกปฏิบัติ (Practice) และสะท้อนความคิด (Reflective Thinking) 
 
-เป้าหมายของรายวิชา คือ การเรียนรู้ตนเอง เรียนรู้ผู้อื่น เรียนรู้ชุมชนเพื่อจัดกิจกรรมจิตอาสา 
 
-ผู้สอนใช้รายวิชาเป็น Starter ให้นักศึกษา ก้าวสู่การเป็น “อาสาสมัครหรือจิตอาสา” โดยไม่ต้องรอโจทย์จากชั้นเรียน
 

243216415 10225487754718019 6034578588926567370 n

...เคยรู้สึกกันบ้างหรือไม่ว่า “โลกยุคดิจิทัล” ทำให้เราสะดวก สบาย และรื่นรมย์กับ Content ที่ประเดประดัง โดยสารผ่านตัวกลางอย่างสัญญาณ Cloud+Internet+4G 5G ตกกระทบมาที่อุปกรณ์สุดล้ำสมัยของเราอย่างรวดเร็ว ร้อนแรง แบบไม่มีวันหยุดนักขัตฤกษ์ ทว่า เมื่อเทคโนโลยีเปิดโอกาสให้เรารู้จักโลกใบนี้ได้ทั่วถึงขึ้น แต่กลับรู้จักตนเองหรือสังคมรอบข้าง “น้อยลง” ลู่ทางที่จะได้พัฒนาตน ดูห่างไกลและยากขึ้น...
 
PKRU (มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต) ในฐานะของสถาบันอุดมศึกษา “คุณธรรม สู้งาน จิตอาสา” และผู้ออกแบบดูแล “ลู่ทาง” ให้ผู้เรียนรู้จักค้นพบตน อาจถูกมองว่าเป็นแหล่งฝึกปรือ Hard Skills (ทักษะวิชาชีพเฉพาะทาง) แต่ในความเป็นจริง PKRU ได้สอดแทรกไส้ในที่เป็น Soft Skills (คุณสมบัติภายในที่ดีของมนุษย์) มาสักระยะ เปรียบเป็นเชฟก็คงบอกได้ว่าทดสอบสูตรอาหารกันจนนับครั้งไม่ถ้วนด้วยเทคนิคต่าง ๆ จนได้เป็น Final Recipe ซึ่งอาจจะไม่เลอเลิศระดับ มิชลิน สตาร์ แต่ก็ได้ทดลองและเริ่มจากรากฐานความรู้ทางวิชาการ ความเชื่อมั่นในศักยภาพของนักศึกษา จนเกิดเป็นรายวิชา “การพัฒนาตน (Self Development)” ซึ่งได้ร่วมกับ ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล พัฒนาขึ้นมาให้เป็นหนึ่งในวิชาเรียนของหมวดศึกษาทั่วไป ที่หมายถึงนักศึกษาสาขาไหนก็ต้องลงเรียน ข้อความที่ผู้เขียนได้เคาะแป้นพิมพ์ตั้งแต่ย่อหน้าถัดไป คือเรื่องราวของ ผู้ออกแบบ / ผู้สอน / และผู้เรียน
 
DSCF1051
 
“ผู้ออกแบบ” รายวิชาการพัฒนาตน
 
“แรกเริ่มอาจารย์ตั้งชื่อว่า ‘รายวิชายอดมนุษย์’ แต่มันฟังดูแล้ววิชาการน้อยไปนิด เลยยอมเปลี่ยนเป็น การพัฒนาตน ด้วยเชื่อว่าศักยภาพและคุณค่าของ ‘ตน’ ซึ่งก็คือนักศึกษาและตัวอาจารย์เองก็ตามแต่ ควรได้รับการดูแลเอาใจใส่ เริ่มจากรู้จักตนเอง รับรู้เรื่องราวคนรอบข้าง นำไปสู่การใส่ใจสังคม ด้วยวิธีการที่ผู้สอนหรือกระบวนกร PKRU ได้ร่วมกันออกแบบ เปิดใจแลกเปลี่ยนประสบการณ์เรียนรู้ร่วมกัน จนเกิดเป็นรายวิชานี้ขึ้นมา” ผศ.ดร.นพดล จันระวัง คณบดีคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต หนึ่งในผู้ออกแบบรายวิชา ขมวดคำตอบให้ทีมงาน PRPKRU 
 
แก่นของรายวิชาพัฒนาตน ที่จะช่วยกะเทาะเปลือก หรืออิมแพคคนเรียนได้ด้วยวิธีการยังไงครับ ? ผู้เขียนโยนคำถามหลักในการพบปะกับ อ.นพดล 
 
“การพูดคุยครับ นักศึกษาทุกคนจะได้รับโอกาสเป็นตัวละครเอกในคลาสเรียน ได้มีการสำรวจตัวตนในทุกมิติ ความรู้สึก ปัญหาอุปสรรค เป้าหมายในชีวิต ควบคู่ไปกับการให้คำปรึกษาในด้าน วินัยทางการเงิน การดูแลสุขภาพกาย-ใจ เรียนรู้หน้าที่พลเมือง เพื่อให้ผู้เรียนเห็น Positioning และการเป็นส่วนหนึ่งของตนในสังคม ก่อนที่จะปลุกเร้าให้ทีมผู้เรียนในแต่ละคลาส ออกแบบกิจกรรมจิตอาสา และลงมือทำในพื้นที่ชุมชน เช่น การสร้างสัญญะในแบบศิลป์ เพื่อหวังกระตุ้นเตือนการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ในกิจกรรมเก็บขยะบนชายหาด / แสดงดนตรีเปิดหมวก รับบริจาคช่วยเหลือมูลนิธิสุนัขจรจัด / อาสาสมัครสอนดนตรีให้นักเรียน ฯลฯ ซึ่งคุณค่าของกิจกรรม คือกระบวนการทั้งหมดเกิดและสำเร็จโดยตน (นักศึกษา) ปราศจากการบังคับ ชี้นำ หรือตัดสินจากผู้สอน 
 
แม้แนวคิดหรือนามของรายวิชาจะใหญ่โต แต่ความคาดหวังบนสภาพความเป็นจริงของเราเล็กน้อยเพียงแค่ ท้ายสุดแล้ว คลาสวิชา Self Development ได้ทำหน้าที่ “เขย่าอะไรบางอย่าง” ที่อาจซุกซ่อนอยู่ในตัวนักศึกษาบางคน หยอดเมล็ดพันธุ์บางอย่างออกไปในสังคม และเชื่อว่าจะได้ผลผลิตที่เป็นส่วนสนับสนุนสังคมในบางแง่มุมครับ”
 
DSCF1140
 
“ผู้สอน” รายวิชาการพัฒนาตน
 
ผศ.ดร.อุษณีย์ ศิริสุนทรไพบูลย์ อาจารย์นิเทศศาสตร์ หนึ่งในผู้สอนการพัฒนาตน ไล่เรียงเรื่องราวสะท้อนแง่มุมจากกระบวนกร และประสบการณ์ที่พานพบ ภายหลังตกตะกอนความคิดหลังปิดคลาสเรียน 
 
“จำได้ว่า ตอนเริ่มแรกที่สร้างวิชานี้ อธิการฯ หิรัญ อาจารย์นพดล คุยกับผู้สอนว่า วิชานี้จัดให้นักศึกษาชั้นปีที่ 1 ที่ชีวิตเพิ่งเปลี่ยนผ่านจากมัธยมปลาย มาเป็น อุดมศึกษา ซึ่งบางคนต้องย้ายที่อยู่มาเรียนไกลบ้าน บางคนไม่ได้มีปัญหาเรื่องการเรียน เรียนได้ แต่อาจจะจิตใจไม่เข้มแข็ง กิจกรรมในวิชาพัฒนาตน น่าจะช่วยให้นักศึกษามีความเข้าใจตนเอง ตอบตัวเองได้ว่าต้องการอะไร จะเป็นอะไร จะไปสู่หนทางใด เพื่อรับมือกับชีวิตที่โดดเดี่ยวที่หอพัก ชีวิตต้องดูแลตัวเองทุกเรื่อง วิธีการเรียนที่ต่างจาก ม.ปลาย 
 
ตั้งแต่สอนมาก็เจอเคสลักษณะแบบนี้อยู่พอสมควร นักศึกษาต่างจังหวัดในระยะปรับตัว ยังไม่มีเพื่อนสนิท ไม่ค่อยมีความสุขกับชีวิตเท่าไหร่ ในชั้นเรียนได้พูดคุยถึงความสุขความทุกข์ ฝึกการฟังแบบลึก สร้างพื้นที่ปลอดภัยในการพูดคุยสำหรับนักศึกษา หรือวันหนึ่งที่ต้องพบเพื่อนที่มีความทุกข์หนัก ๆ จะดูแลเพื่อนอย่างไร ทำให้นักศึกษาเข้าใจเรื่อง Sympathy – Empathy ที่แตกต่างกัน
 
สำหรับเรื่องการฝึกทำโครงการอาสาสมัคร จะเริ่มจากให้นักศึกษามองประเด็นปัญหารอบตัว ค้นหาคำตอบว่าปัญหานั้นเกิดจากเหตุอะไร นักศึกษาเข้าไปช่วยแก้ไขปัญหาส่วนใดได้บ้าง นักศึกษาอยากทำกิจกรรมอะไร เน้นว่าไม่เป็นกิจกรรมที่ต้องรบกวนเงินกระเป๋าของนักศึกษาที่ยังหาเงินเองไม่ได้ ให้ใช้แรง ใช้ความสามารถ ใช้สติปัญญา  
 
นักศึกษาสำรวจพื้นที่ ทำแผนงาน แผนงานผ่านแล้ว ก็ลงมือทำ ส่วนนี้อาจารย์ไม่ได้ติดตามไปตรวจสอบทุกที่ จะทำหน้าที่เพียงเป็นแรงสนับสนุนบางส่วนที่ช่วยได้ การให้คำปรึกษา นักศึกษาที่ลงไปทำงานที่ไหนก็แล้วแต่ ให้ทำคลิปวีดิโอบันทึกการทำงาน ให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็นต่องานของตนเอง สัมภาษณ์ผู้คนที่ได้รับประโยชน์จากกิจกรรมของนักศึกษา 
 
โดยเฉพาะเทอมนี้ออนไลน์เต็มภาคเรียน นักศึกษาลงทำกิจกรรมแถว ๆ บ้านตัวเอง ผู้ใหญ่ในชุมชนให้สัมภาษณ์ว่าไม่เคยเห็นวัยรุ่นทำแบบนี้ ที่วัด ที่มัสยิด ดีใจ ขอบใจเด็ก ๆ ตอนปิดคอร์สได้เปิดวงแลกเปลี่ยนถึงสิ่งที่พวกเขาเรียนรู้จากการทำกิจกรรมนี้ หลายคนก็บอกว่าภูมิใจที่ได้ลงมือทำ จะหาโอกาสไปทำอีก เป็นการสร้างความมั่นใจเป็นการเสริมพลังด้านบวกให้กับตัวนักศึกษาเอง  
 
แต่ในขณะเดียวก็ไม่จิตอาสาแบบโลกสวยอย่างเดียว ตั้งคำถามให้นักศึกษาชวนกันคิดว่า สุดท้ายแล้วโครงการของเขาแก้ปัญหาได้ตามที่ตั้งใจหรือไม่ ทำอย่างไรจึงจะแก้ไขได้ ทุกวันนี้จะมีกิจกรรมอาสาเก็บขยะในที่สาธารณะเยอะแยะเลย บางทีก็น่าคิด เรามักเกณฑ์นักเรียนนักศึกษาไปเก็บขยะที่ชาดหาด ทั้งที่จริง ๆ แล้วผู้ใช้ชายหาดเป็นใคร ชวนนักเรียนนักศึกษาไปปลูกป่าปลูกต้นไม้ แต่เวลาหน่วยงานตัดต้นไม้ แอบตัดไม่บอกใครเลย ไม่เกรงใจคนปลูกด้วย ไม่อยากให้เพียงแค่ได้ทำ ทำแบบเป็นแค่พิธีกรรมอะไรบางอย่าง แต่ไม่แก้ปัญหาอะไรเลย ถ้าเป็นแบบนี้อีก 50 ปีข้างหน้าเราก็จะยังเก็บขยะอยู่แบบนี้
 
อีกหนึ่งประเด็นคือ วันนี้กิจกรรมที่นักศึกษาทำอาจจะไม่สามารถเรียกได้ว่า อาสาสมัคร ได้เต็มปากนัก เนื่องจากเป็นกิจกรรมที่นักศึกษาต้องทำเพื่อเก็บคะแนนในวิชาเรียน ความเป็น ‘อาสาสมัคร’ ควรจะเริ่มต้นที่ตัวนักศึกษาเอง มองเห็นปัญหา เชื่อมั่นในพลังของตนเองในการคิดแก้ปัญหาและลงมือทำ กิจกรรมในชั้นเรียนนี้เป็นเพียง Starter ให้นักศึกษาฉุกคิด วางแผน ลงมือทำ ทบทวน และหวังว่าเมล็ดพันธุ์เล็ก ๆ ที่ครั้งหนึ่งเคยได้น้ำได้ปุ๋ยที่ดีจะงอกงามต่อไป เป็นงานอาสาสมัครจริง ๆ แบบที่ไม่ต้องรอโจทย์จากชั้นเรียนอีกต่อไป”
 
DSCF1289
 
“ผู้เรียน” รายวิชาการพัฒนาตน
 
น้องแฟรงค์ – อภิรักษ์ ขุนอักษร ผู้เรียนรายวิชาการพัฒนาตน สาขาวิชาทัศนศิลป์ คณะมนุษยศาสตร์ฯ ศิลปินฝีมือดีรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นหัวหน้ากลุ่มกิจกรรมจิตอาสาเก็บขยะทะเล ที่ผิดแปลกจากขนบทั่วไป เพราะได้นำชิ้นส่วนของขยะที่พบบนหาดทราย นำมาประกอบรูปเป็นเต่าทะเล ในชื่อ “ความตายแห่งท้องทะเล” เพื่อแสดงสัญญะกระตุ้นเตือนถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากขยะทะเล ได้ตอบรับคำชวนจากผู้เขียนเพื่อเล่าถึงแง่มุมของผู้เรียนการพัฒนาตน 
 
“โชคร้ายหน่อยครับ ผมเข้าเรียนปี 1 ที่คลาสเรียนเกือบทั้งหมดอยู่บนหน้าจอคอมพิวเตอร์เพราะโควิด โอกาสที่ได้รู้จักเพื่อนในห้องแทบไม่มี วิชานี้มอบปฏิสัมพันธ์ให้ครับ เพราะพวกเราทุกคนมีโอกาสได้บอกเล่าเรื่องราว แบคกราวด์ นิสัยใจคอ ความชื่นชอบ เพื่อทดลองปรับตัวเข้าหากัน มันช่วยย่นย่อเวลาที่ชวนเหนื่อยล้า และรู้สึกผ่อนคลายขึ้นบนโปรแกรมเรียนออนไลน์ได้อยู่บ้างครับ
 
อีกส่วนที่วิชานี้สนับสนุนคือ เกิดทีมเวิร์ค ทำให้เห็นทักษะ จุดเด่น ของเพื่อนแต่ละคนที่เมื่อร่วมมือกันจัดกิจกรรมเรื่องที่ซับซ้อนก็ดูง่ายลง และสำคัญมากขึ้นเพราะเป็นเป้าหมายที่ตั้งร่วมกัน ผมว่าสิ่งเหล่านี้พวกเราได้รับมาแบบอ้อม ๆ จากวิชาครับ
 
PRPKRU : อย่างที่เนื้อหาในบทความได้บอก “วิชาพัฒนาตน” เป็น Starter หรือ เมล็ดพันธุ์ ที่เราได้ทดลองหว่านลงไป เพื่อให้นักศึกษาเกิดปฏิกิริยาบางอย่างกับตนเองและชุมชนในแง่มุมต่าง ๆ ตามแต่ประสบการณ์ของแต่ละคน อย่างที่กล่าวในตอนต้นว่า Soft Skills คือ PKRU Mission ที่แม้จะไม่ถูกบัญญัติบนแถลงการณ์วิสัยทัศน์ แต่มหาวิทยาลัยยังคงประเมินผลและเดินหน้าส่งเสริมการเรียนรู้ในลักษณะนี้ต่อไป
   
Top